Punjab Board Update 2026-27:
ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਾਇੰਸ ਵਿੱਚ AI ਸ਼ਾਮਲ, ਜਮਾਤ 8ਵੀਂ ਤੋਂ 12ਵੀਂ ਲਈ
ਨਵਾਂ ਵਿਸ਼ਾ
ਪੰਜਾਬ ਸਕੂਲ ਸਿੱਖਿਆ ਬੋਰਡ (PSEB) ਵੱਲੋਂ ਅਕਾਦਮਿਕ ਸੈਸ਼ਨ 2026-27 ਲਈ ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਾਇੰਸ ਵਿਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਬਦਲਾਅ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਬੋਰਡ ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਸਰਕੂਲਰ ਅਨੁਸਾਰ, ਹੁਣ ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਾਇੰਸ ਵਿਸ਼ੇ ਵਿੱਚ Artificial Intelligence (AI) ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਅਪਡੇਟ ਤਹਿਤ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਜਮਾਤ 8ਵੀਂ ਤੋਂ 12ਵੀਂ ਤੱਕ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ AI ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਵਿਸ਼ੇ ਪੜ੍ਹਾਏ ਜਾਣਗੇ।
ਪੰਜਾਬ ਬੋਰਡ ਵੱਲੋਂ ਵਿਸ਼ੇ ਦਾ ਨਵਾਂ ਨਾਮ ਜਾਰੀ
ਪਹਿਲਾਂ ਪੜ੍ਹਾਏ ਜਾ ਰਹੇ Computer Science ਵਿਸ਼ੇ ਨੂੰ ਅਪਗ੍ਰੇਡ ਕਰਕੇ Computer Science and Artificial Intelligence (CSAI) Basic ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਅਤੇ Artificial Intelligence ਬਾਰੇ ਮੁੱਢਲੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਣਾ ਹੈ।
ਇਹ ਤਬਦੀਲੀ ਅਕਾਦਮਿਕ ਸੈਸ਼ਨ 2026-27 ਤੋਂ ਲਾਗੂ ਹੈ।
ਕਿਹੜੀਆਂ ਜਮਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ AI?
ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਜਮਾਤ 8ਵੀਂ ਤੋਂ 12ਵੀਂ ਤੱਕ Computer Science ਦੇ ਅਪਗ੍ਰੇਡ ਕੀਤੇ ਵਿਸ਼ੇ ਵਿੱਚ AI ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਵੇਗਾ।
ਨਵੇਂ ਵਿਸ਼ਾ ਕੋਡ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਹਨ:
| ਜਮਾਤ | ਨਵੇਂ ਵਿਸ਼ੇ ਦਾ ਨਾਮ | ਨਵਾਂ ਵਿਸ਼ਾ ਕੋਡ |
|---|---|---|
| 8ਵੀਂ | Computer Science and Artificial Intelligence (CSAI) Basic | 826 |
| 9ਵੀਂ | Computer Science and Artificial Intelligence (CSAI) Basic | 104 |
| 10ਵੀਂ | Computer Science and Artificial Intelligence (CSAI) Basic | 104 |
| 11ਵੀਂ | Computer Science and Artificial Intelligence (CSAI) Basic | 242 |
| 12ਵੀਂ | Computer Science and Artificial Intelligence (CSAI) Basic | 242 |
ਕੰਪਿਊਟਰ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਲਈ 5 ਘੰਟਿਆਂ ਦੀ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ
ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਦੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਅਤੇ ਫੈਕਲਟੀ ਲਈ AI ਦੀ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਦਾ ਵੀ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਮੁੱਖ ਹਦਾਇਤਾਂ ਇਹ ਹਨ:
ਕੰਪਿਊਟਰ ਅਧਿਆਪਕਾਂ/ਫੈਕਲਟੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਲੌਗਇਨ ਵੇਰਵਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਪੋਰਟਲ
https://pseblearn.neev.aiਉੱਤੇ ਲੌਗਇਨ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ।ਲੌਗਇਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ 27 ਅਕਤੂਬਰ 2026 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰਨੀ ਹੈ।
ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨੂੰ AI ਬਾਰੇ 5 ਘੰਟਿਆਂ ਦੀ ਆਨਲਾਈਨ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।
ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਤਿੰਨ ਸੈਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕਰਵਾਈ ਜਾਵੇਗੀ।
ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਵਿੱਚ AI ਦੀ ਮੁੱਢਲੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।
ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ 15 ਲੈਕਚਰ ਹੋਣਗੇ
ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੰਪਿਊਟਰ ਅਧਿਆਪਕ ਆਪਣੇ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਜਮਾਤ 8ਵੀਂ ਤੋਂ 12ਵੀਂ ਤੱਕ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ AI ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਵਿਸ਼ੇ ਪੜ੍ਹਾਉਣਗੇ।
ਸਰਕੂਲਰ ਅਨੁਸਾਰ, ਹਰ ਜਮਾਤ ਲਈ 15 ਲੈਕਚਰ ਹੋਣਗੇ ਅਤੇ ਹਰ ਲੈਕਚਰ ਦਾ ਸਮਾਂ 40 ਮਿੰਟ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਰੇਕ ਜਮਾਤ ਲਈ ਕੁੱਲ 10 ਘੰਟਿਆਂ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦਾ ਸਮਾਂ ਬਣਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੀ ਅਧਿਐਨ ਸਮੱਗਰੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖਣ ਦੇ ਸਰੋਤ ਵੀ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਏ ਜਾਣਗੇ।
ਸਾਲਾਨਾ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਵਿੱਚ AI ਦੇ 15% ਅੰਕ
ਇਸ ਸਰਕੂਲਰ ਦੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗੱਲ ਸਾਲਾਨਾ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ।
ਅਕਾਦਮਿਕ ਸੈਸ਼ਨ 2026-27 ਲਈ Computer Science and Artificial Intelligence ਵਿਸ਼ੇ ਵਿੱਚ AI ਕੰਪੋਨੈਂਟ ਲਈ ਥਿਊਰੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰੈਕਟੀਕਲ ਵਿੱਚ ਵੱਖਰੇ ਤੌਰ ’ਤੇ 15% ਅੰਕ ਰੱਖੇ ਜਾਣ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਫਰਵਰੀ/ਮਾਰਚ 2027 ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਾਲਾਨਾ ਜਾਂ ਫਾਈਨਲ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ AI ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਹੋਵੇਗੀ। ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਲਈ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਅਤੇ ਅਧਿਐਨ ਸਮੱਗਰੀ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਕੀ ਲਾਭ ਹੋਵੇਗਾ?
Artificial Intelligence ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ, ਤਕਨਾਲੋਜੀ, ਸਿਹਤ, ਉਦਯੋਗ ਅਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਸਕੂਲ ਪੱਧਰ ’ਤੇ AI ਦੀ ਮੁੱਢਲੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮਿਲਣ ਨਾਲ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਕਦਮ ਨਾਲ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਾਇੰਸ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ Artificial Intelligence ਦੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਬਾਰੇ ਸਿੱਖਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲੇਗਾ।
